Geen categorie

VON SOLO: ‘Nog één tip. Koop en lees de bundel ‘Bokman’ van Dean Bowen. Het beste dat ik in jaren aan poëzie gelezen heb.’

 

POMgedichten presenteert de donderdag column:

VON SOLO, FEAR AND LOATHING IN POWEZIE LAND!!!

Openhartige openbaringen van de Jeff Koons van de vaderlandse powezie.

Als ik aan vluchtelingen denk, dan heb ik nog steeds sterk het idee dat alle Oost- en Noordafrikanen economische motieven hebben. Als ik aan criminele straatjeugd denk, dan associeer ik dat toch altijd eerst met Marokkanen. Iemand met Afrikaanse roots noem ik voor het gemak toch meestal een neger. Over mijn vooroordelen aangaande de Islam zal ik het niet hebben. Ik kan op basis van bovenstaande niet anders concluderen dat ik een racist ben. Terwijl mijn verstand en gevoel toch anders zouden zeggen als je het me vraagt.

 

Deel 226. Racist

Ooit liep ik met mijn moeder over de Henegouwerlaan. Vanuit tegenovergestelde richting kwamen twee mannen van Afrikaanse afkomst ons tegemoet. Mijn moeder kroop dicht tegen mee aan. Ik lachte en grapte dat ze dat niet moest doen. Ze kunnen het namelijk ruiken als je bang bent. Ze rilde en ik lachte. Er was natuurlijk niets aan de hand. Als je mijn moeder vraagt of ze racist is, dan zal ze dat beamen. Volgens mij heeft ze niet eens door hoe vreemd en kwalijk dat is. In het Zeeland waar zij opgroeide en nog steeds woont, zag ze de eerste ‘buitenlander’ toen ze al tegen de veertig liep.

Mijn vader beleed geenszins racisme. Hij stond open voor andere culturen. Vooral voor alle goede dingen uit die andere culturen. Hij haalde uit zijn werkpraktijk ook altijd de voorbeelden aan van ‘goede buitenlanders’. Alsof dat uitzonderingen waren op een regel. De gevallen die het meest aansluiting hadden bij ‘onze’ waren de beste. Mijn vader was op zijn eigen manier ook een soort racist. Ook al had hij dat zelf niet door. Ook al wilde hij nog zo graag géén racist zijn. Ik weet dat hij boos zal zijn als hij dit leest. Want hij is het hier zeker niet mee eens.

Maar dat is nu juist het lastige met ons racisten. Het is niet hoe we ons zelf willen zien. Onze vooroordelen zijn grapjes. Het zijn vluchtige gedachten, waarvan we weten dat ze fout zijn, maar we ze niet menen. We bedoelen het zo goed. Zo lang het goed gaat. Wij zijn blanke middenklasse. We hebben het goed en willen dat graag zou houden. Onze ouders hadden het wat minder, maar niet slecht. En wij hebben het net weer een beetje beter. Maar ellende en armoede, hebben we nooit hoeven kennen. Beschermd door onze tradities en ons verleden.

Ik dacht dat ik kon beslissen geen racist te zijn. Maar het is geen knopje dat je om kunt zetten. Er was in de Verenigde Staten een burgeroorlog voor nodig om slavernij af te schaffen. Er was ruim honderd jaar later nog segregatie. En als je als Afro-Amerikaan aangehouden wordt door de politie, dan is de kans groot dat je dood eindigt met een kogel in je lijf. Ook al is er niets aan de hand. Racisme uitbannen is geen knopje omzetten. Het is een cultuurverandering die over eeuwen loopt. Wij konden slavernij afschaffen in Europa, omdat de winsten binnen waren en de welvaart verzekerd. Het volk, het blanke volk heeft in zijn geheel mogen profiteren. Zolang het gedachtengoed maar gedragen werd. Dat gedachtengoed is gemeenschappelijk onderbewustzijn geworden. Zo zelfs dat als je zegt dat je geen racist bent, je verdomd sterk in je schoenen moet staan om dat dan ook eerlijk naar jezelf toe te kunnen beweren als blanke.

Afgelopen week was ik getuige van een twist tussen een blanke man van middelbare leeftijd met provinciale achtergrond en een in Nederland opgegroeide man met Marokkaanse achtergrond van mijn leeftijd. Het ging er heftig aan toe. Beiden hadden steekhoudende argumenten en beiden sloegen op momenten ook keihard de plank mis. Dat het uiteindelijk weinig zin had wie het gelijk had was me wel duidelijk. Het zou hoogstens een druppel op een gloeiende plaat zijn. Ergens hoog in een wolkenkrabber zag ik iemand diabolisch grijnzen van genoegen. De ‘eindbaas’.

De reden dat racisme bestaat is omdat de ‘eindbaas’ er belang bij heeft. De ‘eindbaas’ is geen racist, maar wel blank. Voor hem is alles onder hem minderwaardig. Maar sommigen zijn wat minder waard dan de rest. Dat wat naar zijn evenbeeld geschapen is, of wat hij naar zijn evenbeeld schept, houdt hij net wat dichterbij. Als het uitkomt. Dus maak je geen illusie dat het een keuze vereist. Kiezen helpt niet. Je bent cultureel geïndoctrineerd. Eeuwenlang. Het vereist strijd. Altijd strijd. Dus laten we vooral niet te veel doen of we allemaal vrienden zijn. Hoe graag we dat wel willen zijn. Maar we kunnen wel onze slagen kiezen. En ons niet laten verlagen door het zoeken van twist in de onderlagen. Want daar is de ‘eindbaas’ niet. De grote man die bepaalt. De bankier. De minister-president. De CEO. Hij lacht zich rot, verdeelt en heerst. Ver weg van het gepeupel. Het zo comfortabele landschap van christen of moslim, man of vrouw, homo of hetero, zwart of wit.

Ik snap sinds kort dat ik, hoe onbewust ook, een racist ben. Zo ben ik geboren. Maar ik ga het er niet bij laten zitten. En of ik er ooit helemaal vanaf kom, weet ik niet. Maar ik ga me er niet bij neerleggen omdat mijn geschiedenis, traditie of cultuur me dat ingeprent heeft. Daarvoor haat ik het systeem te veel, ook al voedt het me haar verraderlijke zoete melk. Ook ik zoek mijn vrijheid. Ook al is dat enkel binnen in mijn hoofd.

Nog één tip. Koop en lees de bundel ‘Bokman’ van Dean Bowen. Het beste dat ik in jaren aan poëzie gelezen heb.

 

 

Share This:

Geef een reactie