{"id":10879,"date":"2019-01-30T20:04:40","date_gmt":"2019-01-30T19:04:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pomgedichten.nl\/?p=10879"},"modified":"2019-01-30T20:11:39","modified_gmt":"2019-01-30T19:11:39","slug":"ditmar-bakker-de-zeer-amerikaanse-dr-roush-maakt-in-de-inleiding-van-haar-bloemlezing-vertalingen-uit-campanellas-scelta-gewag-van-het-feitdat-het-volgende-chique-italiaanse-sonn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pomgedichten.nl\/index.php\/2019\/01\/30\/ditmar-bakker-de-zeer-amerikaanse-dr-roush-maakt-in-de-inleiding-van-haar-bloemlezing-vertalingen-uit-campanellas-scelta-gewag-van-het-feitdat-het-volgende-chique-italiaanse-sonn\/","title":{"rendered":"DITMAR BAKKER: ‘de zeer Amerikaanse dr. Roush maakt in de inleiding van haar bloemlezing vertalingen uit Campanella\u2019s Scelta gewag van het feit\u2026dat het volgende chique Italiaanse sonnet gewoon over rukken gaat.’"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Campanella\u2014ik zag de vertaling van de ambachtelijke doctor, en moest de mijne schreiend terzijde leggen. Zijn \u2018nest der menselijke noden\u2019 deden mijn nestkasten felroze schitteren\u2014misschien had ik er gewoon een vogelkooi in moeten zetten. Tot overmaat van ramp werd Filippo\u2014Filips is de gangbare Nederlandse equivalent\u2014in mijn handwerkje als Flip weggezet. What\u2019s in a name. Mea culpa, mea maxima culpa<\/em>. Stof tot stof.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Rest er niets te zeuren? Ach, jawel\u2014het sonnet is eenzaam in de bundel en rijmt raar bovendien. De lezer hoeft geen stap dichterbij de auteur te zetten, behoudens Filips.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zijn suono<\/em>: evenwichtig; een heldere boodschap.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0
Wat te doen?

Wonden likken, gek worden, je bedrinken? Alledrie en vaker yoga bovendien? Het voldeed niet\u2014mijn interpretatie onevenwichtig, het octaaf niet solide. Je wordt gemakkelijk, misschien: je schrijft niet meer uit op papier maar begint in kladblok. Je wil te snel, te veel. Ik verstopte Verstegens bundel en werd boos op Thomas: wie b\u00e8n jij?! Geniaal, gestoord? Magi\u00ebr? Manisch?
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Al het andere spul moest in revisie. Voor een zestal eerste versjes bleek dat onnodig, want waren reeds gecorri- of gefiatteerd door een expert. Althans, er stond wel wat rood. Basta<\/em>.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De akelige rest moest worden gezift. Terug naar de biografie. Terug naar dat bastardo-Italiano-etymologiewoordenboek. Terug naar de ruimte tussen twee bestaande Engelse vertalingen, waar een passend Nederlandse te vinden moet zijn.

Het viel nogal mee. Er werd wat franje vervangen en wat barok ontbarokt\u2014Thomas\u2019 jas moest daarmee weer even mee gaan. Eigenlijk was ik nog steeds boos. Sommige omzettingen moesten maar even blijven staan: ze waren voor u gebakken en als er dan soms klanders in zaten, dan was dat jammer.

Minder boos op Thomas en meer op mijzelf (en natuurlijk op dr. Verstegen, wat nou, geen verhaal, je zuster op een houtvlot, man) telde ik eens. Ik keek eens in die enorme Scelta<\/em> die ik nog niet eens helemaal doorgeworsteld had\u2014volkomen verblind voor madrigalen en alles wat er niet uitziet als een sonnet\u2014en vond het een heidens karwei.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Niet lullen maar poetsen, dus.
\u00a0
Zo\u2019n verhouding beloont: pas na het oppakken van dan in godesnaam maar weer een nieuwe vertaling, kreeg ik door navorsing van\u2026rare gevoelens bij omzetting van het sonnet, bijval van zowel dr. Roush als wijlen G. Ernst. De laatste bevestigde, zo stond in een vergeten voetnoot in Roush, de vergelijking tussen Jonas en Campanella in dat liederlijke sonnet vol Bijbelse referenties, waarin ons aller Thomas een zekere opoffering doet, gelijk de keuze die hij in real life<\/em> dus maken moest. Hij koos ervoor zijn matras in de fik te steken.

Weet u het nog? Natuurlijk niet, goed\u2014nu volgt leuks, beloofd: de zeer Amerikaanse dr. Roush maakt in de inleiding van haar bloemlezing vertalingen uit Campanella\u2019s Scelta<\/em> voorzichtig, zo voorzichtig gewag van het feit\u2026dat het volgende chique Italiaanse sonnet gewoon over rukken gaat. En iets met staatskunde, maar vooral rukken. Geen grapjes. Hier, kijk zelf:

35 – CHE ‘L PRINCIPE TRISTO NON \u00c8 MENTE DELL REPUBBLICA SUA
Mentola al comun corpo \u00e8 quel, non mente,
che da noi, membra, a s\u00e9 tutte raccoglie
sostanze e gaudi, e non fatiche e doglie:
ch’esausti n’ha, come cicale spente.

Almen, come Cupido, dolcemente
ci burlasse, che ’n grembo della moglie
getta il sangue e ‘l vigor, che da noi toglie,
struggendo noi, per far novella gente.

Ma, con inganno spiacevole, in vaso
li sparge o in terra, onde non puoi sperare
alcuna ricompensa al mortal caso.

Corpo meschin, cui mente ha da guidare
piccola in capo piccolin, c’ha naso,
ma non occhi, n\u00e9 orecchie, n\u00e9 parlare.
[T.C.]

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

35 – WANT DE KLEINE KONING VORMT NIET HET HOOFD VAN ZIJN REPUBLIEK
De g\u00e9\u00e9st niet, de p\u00edk van het mens’lijk bestel
is ’t part van onszelf dat zichzelf steeds voorziet
van glitter & goud, nooit van werk of verdriet,
want uitgeput door ‘m als cicades na ’t spel.

Ach! Ware hij Cupido, speelse rebel,
die spottenderwijs in gehuwde schoot schiet,
met sappige kracht, die hij ons aderliet;
hij maakt een nieuw volk, ons verwoesting\u2014tel quel!

Zijn vunzig bedrog in een potje, ’t is heus,
verspillend\u2014ter aarde ook. Elke hoop staakt.\u00a0
Niets krijgt men retour, voor ’s mens kwesties. Affreus.

Misd\u00e1dig dit lijf, met een geest die als taak
de sturing wat leidt in ’n klein koppie, met neus,
maar zonder een kijkorgaan, oren, of spraak.
[D.B.]


En natuurlijk blijft het zeuren. Moesten die cicades niet gewoon krekels zijn? Is dat Frans-franse woord affreus niet iets heel engs aan het uitspoken daar? Samen met tel quel? Zullen mensen schreeuwen dat een heerser wel een vorst is maar in context niet een koning? Zal iemand weten van het boekje \u2018De Kleine Koning\u2019 dat allerhande mannelijke (geslachts)ziekten behandelt en\u2014mijns inziens\u2014de reden is dat Thomas zegt dat het kleine koppie in elk geval een neus heeft? Dr. Roush heeft het over een \u2018moeilijk interpreteerbare neus\u2019. Gokken, dus (hihi).

De dagelijkse portie politieke onderbroekenlol hebt u nu in elk geval gehad.

Dag Pom, in gedachten,

D.
<\/p>\n\r\n\t\t