{"id":11851,"date":"2019-05-14T19:15:46","date_gmt":"2019-05-14T17:15:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pomgedichten.nl\/?p=11851"},"modified":"2019-05-14T19:15:47","modified_gmt":"2019-05-14T17:15:47","slug":"jolies-heij-ik-ben-dichter-schrijver-performer-troubadour-columnist-dus-ik-schrijf-van-alles","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pomgedichten.nl\/index.php\/2019\/05\/14\/jolies-heij-ik-ben-dichter-schrijver-performer-troubadour-columnist-dus-ik-schrijf-van-alles\/","title":{"rendered":"Jolies Heij: “Ik ben dichter, schrijver, performer, troubadour, columnist, dus ik schrijf van alles.”"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Over voorschriften & kwinkslagen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Laten we het eens over genretjes hebben, lieve lezer, de splijtzwam bij uitstek om elkaar vanuit diep uitgeholde loopgraven te bevechten. In dit land is men verzot op hokjes en dus ook op genre-aanduidingen. Wat voor teksten schrijf jij? is de aan columniste meest gestelde vraag na: Waar gaan je gedichten over? Over de liefde, antwoord ik dan meestal maar om er snel vanaf te zijn. De andere vraag laat zich zo makkelijk niet beantwoorden. Vaak mompel ik iets als: Ik ben dichter, schrijver, performer, troubadour, columnist, dus ik schrijf van alles. Strict genomen is dat ook zo. Nu kreeg ik afgelopen weekend, toen ik vertelde dat ik \u00f3\u00f3k langere teksten met een humoristische kwinkslag schrijf, voor het eerst de vraag: Schrijf je cabaretteksten dan? Tja, hoe moet ik mijn teksten, die ik op de duitse B\u00fchne breng, eigenlijk omschrijven? Een tekst van vijf minuten over een persoonlijk of maatschappelijk thema die meandert tussen po\u00ebzie, spoken word, storytelling, pamflet en column? In Duitsland hebben ze overigens totaal geen last van de dwangmatige scheiding der hokjesgeesten, je gooit gewoon een stuk of wat genretjes op de grote hoop en je hebt een tekst. <\/p>\n\n\n\n

Nu heb ik altijd al een pesthekel aan hokjes gehad, als kind en als jongere in een tijd waarin de zuilen nog niet ontmanteld waren, zat ik al liever bij de katholieken dan bij de gereformeerden in de kerk. Tevens heb ik een broertje dood aan dogma\u2019s, dus die ga ik al helemaal niet toepassen in iets wat voor mij het bastion van vrijheid is, namelijk de kunst. Ook in mijn po\u00ebzie bedien ik me van verschillende versvormen en genres. Het mooie is daarbij altijd dat de inhoud van het gedicht als vanzelf naar de vorm gaat staan, \u00f3f dat de vorm zich aan de inhoud aanpast. <\/p>\n\n\n\n

Dat ik overigens voor het wedstrijdje op de Pom \u201cdwangregeltjes\u201d van tweeregelige strofen hanteer heeft alles met die beperking van twintig regels te maken. Die laat zich het beste in een strakke vorm vangen. Trouwens, is Jean Pierre Rawie, Robin Veen of Simon Mulder ooit van het \u201cdwangsonnet\u201d beticht? Nog zo\u2019n heerlijke haarkloverij voor scherpslijpers: het vormvaste of het vrije vers. En als het vormvast is, moet het precies volgens de regels, want we blijven immers steile calvinisten. Uit een uitzondering op de regels zou zo maar een nieuwe versvorm kunnen ontstaan, sterk homeopatisch verdund weliswaar. Zoals er in vroeger tijden bij ieder bijbeldispuut een nieuwe kerk verrees. Nee, ik waagde me liever niet in dat mijnenveld, geef mij maar het vrije vers. <\/p>\n\n\n\n

Hoewel ik er eens door Robin Kerkhof van ben beticht een modern sonnet te hebben geschreven, maar dat 4-4-3-3 schema was uit praktische overwegingen ontstaan, want het oorspronkelijke gedicht van vier strofen van vier regels werd door de redactiewegens ruimtegebrek te lang bevonden. Het gekke is dat ik bij het vertalen juist wel van vormvastheid hou, het geeft me houvast, of juist vrijheid, want als de vorm onderhavig is aan de inhoud (is ook een keuze, zoals de vertaler er legio heeft), kun je meer sjoemelen met de tekst. Afgelopen weekend volgde ik een pantoumworkshop, want ik wilde ook wel eens leren hoe het nou echt moet. <\/p>\n\n\n\n

Bovendien ben ik dol op de pantoums van Merik en Mirjam. Maar dat pantoum bleek van voorschriften aan elkaar te hangen, natuurlijk in een handboek opgetekend door onze nationale verzenbakker drs. P. Zo ongeveer iedere zin moet beginnen met een \u201cik\u201d op gevoelsniveau: ik ben, ik sta, ik zie, ik voel. O gruwel, m\u2019n hele zielenleven op papier blootgelegd! Dat krijg ik bij de psychiater al niet voor elkaar, laat staan in de po\u00ebzie. Het resultaat was dan ook een voor mijn gevoel vreselijk sentimenteel gedrocht, dat bol stond van de clich\u00e9\u2019s. Die clich\u00e9\u2019s kunnen we wel hebben omdat het bouwwerk tenminste stevig staat, luidde het milde oordeel van mijn medecursisten. Bij jou komen de herhalingen goed tot hun recht. En anders doe je het als ik, zei cursistenleider Fred Penninga, zo moest ik voor de wijkkrant een gedicht over het belastingkantoor schrijven. Toen ben ik in het staketsel van een gebouw gekropen. Dat liet ik me geen twee keer zeggen. En schreef diezelfde avond n\u00f3g twee pantoums.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Guur lichaam (pantoum)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Er zoemt een gonzende lente in mijn hoofd
ik sta in het ontluikende bos
ik zie een goed gevulde, wulpse boom
de wind strijkt door bladeren als m\u2019n haar.<\/p>\n\n\n\n

Ik zie een goed gevulde, wulpse boom
hij doet me verlangen naar een lichaam
de wind strijkt door bladeren als m\u2019n haar
de streling schuurt m\u2019n huid.<\/p>\n\n\n\n

Het doet me verlangen naar een lichaam
er is een ontblote kou die alleen doet zijn
de streling schuurt m\u2019n huid
het is alsof ik met schilfers ben bedekt.<\/p>\n\n\n\n

Er is een ontblote kou die alleen doet zijn
ik voel me een wapperend skelet in de wind
het is alsof ik met schilfers ben bedekt
ik trek m\u2019n schubben uit en dans.<\/p>\n\n\n\n

Ik voel me een wapperend skelet in de wind
ik zie een goed gevulde, wulpse boom
ik trek m\u2019n schubben uit en dans
er zoemt een gonzende lente in mijn hoofd. <\/p>\n\n\n\n

Jolies Heij<\/p>\n\r\n\t\t