{"id":32702,"date":"2025-11-24T17:30:03","date_gmt":"2025-11-24T16:30:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pomgedichten.nl\/?p=32702"},"modified":"2025-11-25T07:57:59","modified_gmt":"2025-11-25T06:57:59","slug":"alja-spaan-gedichten-opgedragen-aan-haar-moeder-iets-dat-op-een-route-leek-en-een-kaart-van-die-andere-wereld-een-recensie-de-bundel-adembenemend-moeder-ging-niet-alleen-alja-voor-maar-ook-ons-l","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pomgedichten.nl\/index.php\/2025\/11\/24\/alja-spaan-gedichten-opgedragen-aan-haar-moeder-iets-dat-op-een-route-leek-en-een-kaart-van-die-andere-wereld-een-recensie-de-bundel-adembenemend-moeder-ging-niet-alleen-alja-voor-maar-ook-ons-l\/","title":{"rendered":"ALJA SPAAN gedichten opgedragen aan haar moeder: IETS DAT OP EEN ROUTE LEEK EN EEN KAART VAN DIE ANDERE WERELD – een recensie – de bundel adembenemend: moeder ging niet alleen Alja voor maar ook ons lezers."},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
ALJA SPAAN gedichten opgedragen aan haar moeder: IETS DAT OP EEN ROUTE LEEK EN EEN KAART VAN DIE ANDERE WERELD – een recensie – de bundel adembenemend: moeder ging niet alleen Alja voor maar ook ons lezers.<\/strong>
\u00a0
Het mag gezegd worden in deze nieuwe \u00a0bundel van Alja – de bundel met de lange titel – speelt moeder een belangrijke rol. Alja Spaan draagt 37 gedichten op aan moeder in een werkelijk weer schitterende uitgave van Uitgever P uit Leuven.

In het voorwoord op de kaft vinden we in de woorden van Alja een leeswijzer of in ieder geval een aanwijzing hoe de gedichten te lezen zijn. Alja bericht ons over de verwarde laatste\/latere \u00a0jaren van haar moeder, die Alja dichter bij haar – in het gewone leven – ietwat afstandelijke moeder brachten. Hoe moeder Alja voorging en liet zien hoe \u00a0\u201cdaar in die andere wereld<\/strong>\u201d – in die verwarring, in die verwarde wereld het leven is. Welke taal \u201c\u2018daar in die andere wereld<\/strong>\u201d gesproken\/verzonnen wordt: een wereld \u201cmet bomen die nu niet meer gemaakt worden..\u2019<\/em>, en vragen die door een moeder aan een dochter gesteld: \u201cWoon jij nog ergens?\u201d<\/em> \u00a0en welke handelingen \u201cdaar in die andere wereld<\/strong>\u201d worden verricht.

De bundel is erg actueel. Confronterend actueel: hoe ouder wij lezers worden, hoe groter de kans is dat wij in en aan diezelfde verwarring ten onder gaan – of beter gezegd loskomen van de mensen en de dingen – kortom de wereld waarin we leefden, communiceerden, min of meer voor onze geliefden belangrijk waren, woonden en werkten en lief hadden.

Ik had deze recensie ook heel anders kunnen beginnen. Als volgt: het moet gezegd worden in deze nieuwe \u00a0bundel van Alja – de bundel met de lange titel – speelt moeder merkwaardigerwijs geen belangrijke rol. Ook al draagt Alja Spaan alle 37 gedichten op aan moeder in een werkelijk weer schitterende uitgave van Uitgever P uit Leuven.

De gedichten gaan in wezen over de dochter van een moeder – laten we voor het gemak de dochter Alja Spaan noemen. Alja haalt herinneringen op – heel veel herinneringen over hoe het vroeger was – thuis met dekentje op de bank, de dominee, de zondagse jas, de geur van 4711, de flessen Exota, haar angsten en ook moeders kilte die zij in haar jeugd voelde, de vogels in de achtertuin, het grindpad, het tuinhek, de melkbussen, in de stallen. Het verdelen van de spullen als het ouderlijk huis moet worden leeggehaald: \u201c..het huis lijkt kleiner zoals ook mijn onderkomen veel kleiner zal zijn als het eenmaal leeg is.\u201d <\/em>– schrijft Alja.

En hoe het verder moet – hoe ALJA verder moet: \u201cnu zij niet meer lijdt voor mij: aan dit leven, de man of de omstandigheden, nu zij niet meer zegt dat de \u00a0bloemen in de vaas stinken of hoe het regenen zal \u2026\u201d – \u201cHoe hard zal ik huilen als ze weg is?\u201d \u201c..mag ik misschien compensatie voor al die kou, zou ik misschien eindelijk haar armen mogen voelen nu\u201d. \u201c\u2026.waarom pas ik niet in haar jassen en waarom nooit in haar armen, zou ik niet – moet ik niet vreselijk huilen als ze eenmaal gaat.\u201d<\/em>

Het hele proces van vroeger naar nu tot aan de dood, \u00a0de verwarring, de teloorgang en het wegvallen van de echte communicatie, communicatie is instemmend meepraten geworden, liefdevol en met mededogen: \u201c..wanneer dan vraagt mijn mamma en ik zeg overmorgen, ik zeg altijd overmorgen.\u201d<\/em>

Het is allemaal waar. De gedichten gaan zowel over moeder maar in belangrijke mate zeker ook over de dochter. \u00a0– in zekere zin worden we ook een beetje door de dichter het proza \u2018ingerommeld\u2019 in het tweede deel van bundel. Alja laat daar haar bekende tweeregelige strofen reeksen los, ze verworden steeds vaker en steeds proza\u00efscher in steeds langere proza\u00efsche \u00a0gedachtengangen van moeder, haar woorden , haar humor, haar verwarring, de beschrijving van haar handelen.\u00a0\u00a0
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0
De gedichten en later de teksten zijn adembenemend. \u00a0Adembenemend mooi ook. Dit allemaal staat Alja ook te wachten maar dit staat natuurlijk ook ons lezers te wachten. Moeder ging niet alleen Alja voor maar ook ons lezers. Gelukkig hebben we Alja nog als dichter en dan citeer ik \u00a0een paar regels uit haar troostrijke openingsgedicht:

\u201cmisschien meldt het alleen de zinloze omtrekkende bewegingen die men maakt. (\u2026) \/ Het maakt niet uit waar je zat, je bent er geweest, ergens, daar dicht bij me (\u2026)\/ \u00a0Misschien zegt het alleen maar iets over de betrekkelijkheid van alles, \u00a0dat we ons toen zorgen maakten om een toekomst die er later gewoon was..\u201d<\/em>


pom wolff 24\/11\/25<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a>
Alja Spaan en Uitgever P tijdens de bundelpresentatie onlangs in Alkmaar<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\r\n\t\t