MvG – dichteres van de wind en haar dankwoord

ach nu VON SOLO op vakantie is en in en/of achter de ramen van het altijd weer gemoedelijke Vlaanderen heeft plaatsgenomen – genieten we nog even van de mooie woorden van Margo van Gelder – gisteren jarig – vieren we vandaag nog even haar woorden van vorig jaar.



Over dat alles en over de zee (The Wanderer – we’re all going home)

De regen kletterde overal “maar we hebben drie paraplu’s” verzekerde ik en
we gingen dwars door de wind dwars door de regen dwars door diepe plassen, langs hemelshoge hoge huizen, kriskras door straten
en we dansten.

“Drie paraplu’s ” zei de grote liefde vrolijk en hij vloog over modderplassen, trotseerde de regenbuien en vloog – lichter dan licht – dwars door de avond.
“Ga met me mee” bulderde ik ongeveer alles trotserend – en we vlogen – bijna zoals vroeger.

“Hier gaan we wonen” fluisterde ik toen de wind was gaan liggen, “hier gaat het goed komen” bezwoer ik terwijl we nog een keer omkeken
“Hier moet het dan zijn – ongeveer hier”
Hier bij de zee.

(I will find my way back home)
Proost lieve FB vrienden. Op het leven op de wind en de zee.
Dank voor alle lieve mooie verjaardagswensen enzovoort!
Zoen uit het late Dedemsvaart.

Margo van Gelder

ach kind nu ik je zie
dan voel ik weer de wind
en sluit ik mijn ogen

ik zie de boom nog
waaronder ik ons droomde
misschien had ik

toen
iets

dat het zich niet vouwen laat
en niet kleiner laat maken
dan het is

zo waren er soms dagen
ze gingen met de wind
en het weten dat niet wilde


pw
 

Share This:

gedicht voor de jarige Margo van Gelder


ze verjaart op dezelfde dag – de vijfde van de maand augustus – als mijn lieve kleindochter Liva (3 jaar) – die prachtige dichteres van het waaien en de wind – die prachtige Margo van Gelder – voor haar:

een witte vlag om de liefde te bewaren
 
de een heeft er
ik weet niet hoeveel woorden voor nodig
‘loslaten’ zal er een van zijn
de ander minder of eigenlijk geen een
 
een gedicht met alleen maar witregels
is niet vaak geschreven
door dichters niet en ook niet door haar
en toch wist zij dat zij zou trachten het te schrijven
 
om op te gaan in wat altijd al was
en in alles wat ooit nog zal bestaan
om voor altijd te blijven – omdat omzien alleen
aan de eeuwigheid niets te bieden heeft
 
 pom wolff

Share This:

Mirjam AL – zeg me liever waar de bloemen zijn

Merik typte 65 teksten uit van Mirjam Al – deze werden de afgelopen 130 weken geplaatst op de pom alhier – om de week om en om met de poezie van Vera Jongejan. om nog even af te kicken plaatsen we de komende weken nog gedichten van Mirjam uit de bundel ‘Met jou’

Share This:

Ali Şerik gastdichter deze zomer op pomgedichten.nl — Hij droomt vannacht van de vuurzee

Foto: Fred Hopman


De stad slaapt met zijn pyromaan

Slaap zacht alle daken van het noorden,
de pyromaan slaapt. Hij droomt vannacht van de vuurzee
die over de stad wordt gezaaid. Hij is de rijstplanter
die tot zijn knieën in het water staat. Droomt over
Keizer Nero die zijn Rome in brand steekt,
napalmbommen boven de Vietcong, brandpijlen van
Dzjengis Khan die een stad laat knielen voor zijn leger.

Slaap zacht alle daken van het zuiden,
de pyromaan slaapt. Hij speelt niet met een doos vol lucifers
die hij één voor één aansteekt. Rent niet het bos in om daar
het vuur te bewonderen dat als sterretjes opstijgt,
deze nacht houdt hij zijn oerinstinct in bedwang. Hoe graag
laat hij zijn pupillen verdrinken in de warmte van verbazing
bij elke vlam, telkens moet hij naar boven zwemmen om niet
onder te gaan in de gloeiende as.

Slaap zacht alle daken van het oosten,
de pyromaan slaapt. Hij zoekt niet alleen de krotten
waarop de daken staan, steekt niet alleen de roestende auto’s
voor jullie deuren in brand, slaap zacht lekkende plafonds,
verrotte schuttingen, ramen die niet goed sluiten. Slaap zacht
verroeste glijbaan, verwaarloosde toekomst. Slaap zacht
krekels van wanhoop die gehoord willen worden.

Slaap zacht alle daken van het westen,
de pyromaan slaapt. Deze nacht heb je niets te vrezen,
de muren zijn stevig, de knechten dapper, de toekomst lacht
je tegemoet. Slaap zacht wijk van rijkdom, deze pyromaan
hoef je niet te vrezen. Hij wil een vlammenzee waar
geen enkel schip doorheen kan varen, kanonnen en kruitvaten
die vanzelf ontbranden. Slaap zacht beschaving, geweten
met scherpe tanden. Slaap zacht rijkdom van de galg.


Ali Şerik

Share This:

Rob Mientjes – Daar staat hij…


De wereld is niet genoeg


Daar staat hij voor het podium
en ik denk geniaal
zo’n pet en t-shirt wil ik ook
grimlachen alom


totdat ik besef
dat het niet klopt
hoe kan ik in hemelsnaam
alleen van de wereld houden


de wereld is mij niet genoeg
ik denk de maan en pluto erbij
en ook van saturnus wil ik houden
sterraluurs


alle ruimte om mij heen
die is mij lief
daar doe ik moorden voor
daar drink ik op


het gaat nooit boven mijn pet
grenzeloos mijn liefde
voor muziek in alle soorten
en voor alle smaken bier


Rob Mientjes

Share This:

in augustus geen zondagochtendwedstrijd – vandaag wel VON SOLO

bij jou
 
ik kan me niet voorstellen
dat mensen van me houden
was wat je zei
 
ik zal eerlijk zijn
ik vind het moeilijk
om niet van je te houden
 
om niet van alles met je te kunnen
vrijen en vloeken, de a’s tellen
in het woord granaatappel sap
 
van je houden is echt niet moeilijk
weet je – alleen is de weg zo lang
die je van binnen uit holt
 
pom wolff


in de maand van augustus houden we een lichte vakantie – kleinkids op bezoek – witte wijnen in de tuin – uitstapjes – ach u kent het leven van een opa wel – de site draait door maar de zondagochtendwedstrijd tot september even niet – het staat u vrij in augustus om een weekendgedichtje in te sturen ter publicatie – en we herhalen in het weekend gewoon mooie wedstrijden uit het verleden. wij van hier wensen ook U een fijne vakantie – we hebben nog een VON voor u – VON SOLO the column! de enige echte virtuele VON SOLO:

Op mijn werk zijn er dagen dat ik er niet aan ontkom. Groepsoverleggen. Deze sessies kosten me veel energie. De onderwerpen zijn uiteenlopend, maar de rode draad is, dat er telkens weer een ‘creatieve werkvorm’ wordt gebruikt om  in een bepaald stramien samen ideeën te co-creëren. Soms werkt het. Het is vaak een rijtje met ‘prikkelende’ stellingen of vragen aan de hand waarvan dat quasi gestuurd naar een oplossing toegewerkt moet worden. Dat aandragen van ideeën vind dan plaats op briefjes die op een grote rol bruin papier geplakt moeten worden of op een flipover.
Afgelopen dinsdag was ik weer aan de beurt. We hadden een soort ‘evaluatie’. Op een lange papieren strook stonden alle daden van de ‘werkgroep’ afgebeeld in een tijdlijn. Wij mochten daar plakkerige papiertjes op kleven met ‘tip en tops’. Ik doe dan echt mijn best, maar weet ook, dat het niet gaat over wat je opschrijft, maar over de ‘consensus’ en ‘het goede gevoel’. Op een gegeven moment zie ik een briefje waarop staat: ‘Grote diversiteit aan doelen’. Daar plakte ik een briefje aan vast met de woorden: ‘Minder grote diversiteit binnen de werkgroep’. De meeste gremia waar ik mij in begeef zijn namelijk overwegend blank en man. Soms wat blanke vrouwen. Ene een enkele uitzondering op de regel.

Een collega van me moest daar erg om lachen. Hij wist zeker, dat dit onderwerp van gesprek zou gaan zijn bij het ‘plenair toetsen’ van de briefjes. Hij zei, dat als het ter sprake kwam ik gewoon niets moest zeggen. Dat zou hilarisch zijn. Ik begon al bijna spijt te krijgen van mijn uitspatting. Mijn collega kreeg vijf minuten later gelijk. ‘Wie heeft die opmerking over diversiteit gemaakt?’ Ik wachtte even. Er hing een voelbare spanning in de lucht. Als ik nu niets zou zeggen, hadden we de poppen aan het dansen. Ik stak mijn hand op en gaf te kennen, dat ik die opmerking had neergehangen.

Daarop kreeg ik meteen een aantal kritische, bijna rethorische vragen om de oren. Waarom ik die opmerking er tussen gehangen had. Daarop antwoordde ik, dat het een constatering was. Maar we hebben toch drie vrouwen en twee Aziaten in de groep. Of ik dat niet divers vond. Daarop repliceerde ik, dat dat nog geen afspiegeling van de Rotterdamse bevolking is. Toen nog de vraag of dat goed of slecht zou was. Waarop ik herhaalde, dat het puur een constatering was. Ik zou niet in die val gaan lopen om vervolgens geslachtofferd te worden op het hakblok van politieke correctheid. Gelukkig was de gespreksleider zo wijs naar het volgende briefje door te gaan. In mijn ooghoek zag ik mijn collega bijna stukgaan van zijn ingehouden lachen.

Naderhand hadden we het er met zijn tweeën nog even over. Hoe er bepaalde woorden of opmerkingen zijn, die werken als een toverspreuk. Ze kunnen ervoor zorgen dat mensen ineens, als bij een hypnose in een rol vallen. Een soort woord, dat iemand in een trance brengt. ‘Diversiteit’ is op het juiste moment blijkbaar zo’n woord. Iedereen kent het. Vreest het, verafschuwd het en gaat zich ongemakkelijk en geforceerd gedragen. En niemand heeft echt een idee hoe ermee om te gaan. Het vereist enorme context en politieke correctheid om het te kunnen hanteren. Het is een machtig wapen, dat zich net zo makkelijk tegen haar drager keert. Het is de mores van een absurd, totalitair regime, slinks verpakt in één woord. Beangstigend en ongemakkelijk makend. Gij zult zich voegen!


VON SOLO
DICHTER, COLUMNIST,  PERFORMER EN CINEAST
Check de actualiteiten van VON SOLO op www.vonsolo.nl
Lees ook de wekelijkse column van VON SOLO op www.POMgedichten.nl 

Share This:

wederom een TOP vrijdag! Bart Top over Vroman



De taal der lichtheid

“Kom vanavond met verhalen
hoe de oorlog is verdwenen,
en herhaal ze honderd malen:
alle malen zal ik wenen.”

Dit zijn de – voor een oudere generatie – overbekende slotwoorden uit het magistrale gedicht ‘Vrede’ (1954) van Leo Vroman. Volgens zijn biograaf Atte Jongstra had Vroman daar uiteindelijk zelf een hekel aan, omdat hij nooit huilde.
In 2006, hij is dan 91, schrijft Vroman: “Ik vind het natuurlijk om niet te schrijven: ‘O wee, de lucht wordt zwart!’ Ik schrijf: ‘De lucht wordt zwart’ en laat het 
 aan de lezers over. Het is waar dat ik 67 jaar niet heb gehuild. (…) In plaats van te huilen schrijf ik versjes.”’

Waarom 67 jaar? Dat is nauwelijks gissen. In 1939 begon zijn relatie met Tineke, zijn levenslange gezellin vorm te krijgen. Stopte het huilen daardoor? Dat lijkt me niet waarschijnlijk. Als je de bijna twee stoeptegels dikke biografie ‘Inkt, bloed & liefde’ van Jongstra gelezen hebt, blijft er maar een conclusie over. Vromans stopte met huilen toen de verschrikkingen van het nazisme zichtbaar werden. Bloedstollend is het relaas van zijn vlucht voor de nazi’s uit Nederland, het verlies van vrienden en familie; zijn kampjaren in Indonesië en in Japan. Wat hij toen ondervonden heeft, aan zijn lichaam, aan zijn ziel; wat hij toen gezien, geroken en gehoord moet hebben, is letterlijk te vreselijk, te vleselijk voor woorden. 

Na zijn overleving heeft Vroman naar eigen zeggen 3000 gedichten geschreven, waaronder zeer lange. Wat iedereen treft in deze gedichten is de lichte toon, tot meligheid toe. Jongstra, zijn biograaf zoekt niet naar verklaringen, probeert het niet uit te leggen. De paradox tussen de helletocht van de oorlog en het ogenschijnlijk vreedzaam kabbelend bestaan met zijn muze en evenknie Tineke (zij dichtte ook) laat Jongstra onbenoemd. Maar voor mij als lezer is het duidelijk. Vromans zegt het zelf: “In plaats van te huilen schrijf ik versjes.” Let wel, geen ‘gedichten’. Om verder te kunnen leven moest Vroman altijd aan de lichte kant van het bestaan blijven. Omdat hij alleen zo leven kon. Omdat de zware kant onbenaderbaar was, te zwaar voor tranen, te zwaar voor woorden – omdat hij alleen zo uit de klauwen van de dood kon blijven, tot z’n 99
! De taal der lichtheid was zijn reddingsboei en heeft ons een vloed aan heerlijk lichte gedichten gebracht.

————————————-
Wie via topolino@xs4all.nl
 de beste reden opschrijft, mag mijn nu al uit de band hangende exemplaar van ‘Inkt, bloed & liefde’ drie maanden lenen.

Bart Top

Share This:

Peter Berger – het was weer feest in frankrijk


Het was weer feest vandaag. Een Frans feest, zoals de dame bij de bar tabac vandaag uitsprak: gewoon een mooie zomerdag. Niets meer en niets minder. Met droge ogen. Zei ze het. Het stuk zal ergens in de vijftig zijn en is zoals altijd nogal direct in haar ´approach´: “une belle journée d’été”. Haar glimlach spreekt boekdelen en doet me subiet smelten. Ofwel: niks nieuws onder de zon. De zaak is volkomen verlaten. Zelfs de Monsieur Patron is in geen velden of wegen te bekennen. Ze fronst en vraagt met een vette glimlach of ik hard gewerkt heb vandaag. Dat ligt nogal voor de hand want mijn shorts en benen zijn bedekt met een dikke laag ingedroogd modderstof. Mijn beheersing van de Franse taal laat me in de steek. 

Ik wil haar vertellen over de voormalige stalvloer die jarenlang als terras dienst heeft gedaan, maar sinds covid in onbruik is geraakt. Compleet overwoekerd. Van de stal zelf, al zeker een eeuw geleden ingestort, rest nog slechts de bakstenen vloer. Op staal gefundeerd. Handgebakken ruwe rode baksteen in klei ingeklonken. Ooit moeten er een stuk of zes koebeesten hebben gestaan. Dat zie je aan de giergoot die de drek destijds naar het putje heeft afgevoerd. En zaadjes ontkiemen nu eenmaal graag in vruchtbare voegen. Berenklauw, distel en gras, maar vooral heel veel bramen. Een jaar of drie geleden stonden daar struiken van zowat een meter hoog. Op het terras.


Tijd voor actie. Ik heb er een vrachtwagenzeil overheen gegooid. Twee jaar terug. Laat die maar het zware werk doen. Vandaag was het tijd voor de revelation. En ja hoor. Een ingedroogde plak van organisch slijm. Zeg maar een dikke koek compost of tuinaarde. Tien centimeter was het niet, maar dat is wat ik aantrof. Het was een kwestie van schrapen en scheppen. Een kruiwagen of acht. Twaalf? Hoe dan ook overbeladen. Een kwestie van doorzwoegen en heel veel zweet. Liters. Het terras is klaar voor gebruik. Maar hoe zeg je dat in het Frans? Dat hele verhaal. Mij is dat niet gegeven. Ik wens haar daarom stuntelig een bonne journée en verplaats me naar de supermarché om de hoek. 

Het gaat straks een eendenborst worden. Saignant. Snoeihard gebakken. Met gestoofde champignons, paprika en tomaat. Ingedikt met melk en een flinke dosis Piment d’Espelette. Een teentje knoflook, een plukje tijm en een theelepel lokale honing om het af te maken. Vergezeld van een glas Fitou uit de Languedoc. De hoofddruif Carignan staat voor kracht en structuur. Syrah en Mourvèdre zorgen voor kruidigheid en diepte. Grenache geeft de wijn warmte en fruitige smaken. Ik kom de avond wel door. Met die fles. Eerlijk is heerlijk. De wijn

Peter Berger


Share This:

Vera Jongejan – ik zie haar nog staan doorzichtig in het licht..

 woonboot

de buik van de boot van mijn vriendin
was zeer blauw
alsof het onder water zijn
nog meer moest worden geaccentueerd
er speelde een soort van geluk zich af
met houten kastjes kleden bloemen
en een box voor de kleine jongen
zij schilderde de weerslag van haar dromen

ik zie haar nog staan doorzichtig
in het licht van de kombuis
koffiedamp en een delicate glimlach


Vera Jongejan

Share This:

Ien Verrips – gestruikeld


als ik struikel
juichen mijn vrienden niet
als ik bij de voordeur sta
mijn sleutel niet kan vinden
steken de buren niet de vlag uit
en als ik val 
is er meestal iemand
die me opraapt
het zijn altijd die  kinderen
die kutkinderen
die me uitlachen.


Juli 2026 – IEN VERRIPS

Share This: